ترتيب حاصل آيد و اين امتياز خطير در حق حقير كامل گردد ، و حسب الوصيه ضميمهء موزهء همايونى خواهد گرديد . اتساع دائرهء انطباع اين صنعت كه از نعمتهاى بزرگ خداى تعالى است اگرچه از عهد خاقان خلد آشيان فتحعلى شاه به توسط منوچهر خان گرجى معتمد الدوله وارد ايران شده ولى كتبى كه از دوران خاقان مغفور تا آخر عهد پادشاه مبرور محمد شاه منطبع گرديده در جنب كتبى كه در سلطنت اين پادشاه ارواحنا فداه به طبع رسيده است به مثابهء قطره است و دريا . كتبخانهاى ايران و ملحقان آن از منطبعات اين دور همايون مشحون مىباشد و عادة ممكن نيست كه امروز نسخ چاپ شدهء اين عهد را بتوان تعديد كرد و تحديد نمود . نظر تربيت اثر شهريار خورشيدكردار اين صنعت با اهميت را از سالها است كه دايرهء با وسعت قرار داده و عنوان وزارت بر آن نهاده و به اين خانزادش سپرده است و در سمت وى وزير انطباعات به قلم آورده ، خلد الله سلطانه و شيد اركانه . انتشار سوارى كالسكه و درشكه كه به تعميم اذن دولت و رفع حجر از رعيت اينك شمارهء درشكه‌نشينان و كالسكه - سواران در ايران بتخصيص طهران در كمال اشكال است . ايجاد كارخانهء گلوله‌ريزى در سر معادن نائيج ( 1 ) از بلوك مازندران و ساير بلاد مملكت ايران . تصفيه و تليين و تسطيح آهن در بلوك نائيج ( 1 ) مازندران و غيره به سرحد آهنهاى مملكت روس . تكميل آهن معدن ماسوله براى هرگونه استعمالات در ادوات و آلات . ترقى در صنعت تفنگسازى در كارخانجات طهران و اصفهان و شيراز و خراسان و خوانسار و گلپايگان . تكميل عمل قطران در رحمت‌آباد گيلان براى مصارف توپخانه ، و سابقا از ممالك روسيه مىآوردند . افتتاح صنعت كالسكه‌سازى در غالب بلاد معظمهء ايران . ترقى صنعت شالبافى در مملكت كرمان به حدى كه طاقه‌اى به يكصد و پنجاه تومان تقويم شد . از عهد حكومت مرحوم محمد حسن خان سردار مطابق سال نهم جلوس همايون